Wyłączenia z PPD – jaka jest istota rzeczywistej działalności gospodarczej i dlaczego płatności do spółek holdingowych mogą być „solą w oku”?
W kolejnym wpisie z naszej serii o podatku od przerzuconych dochodów zastanowimy się jakie wyłączenia z PPD przewidział ustawodawca oraz wskażemy, na co szczególnie należy zwrócić uwagę, stosując omawiane wyłączenia.
„Istotna rzeczywista działalność” w UE lub EOG jako alternatywa do analizy warunków po stronie podmiotu powiązanego
Jeżeli doszło do spełnienia przesłanek podstawowych „podlegania” przepisom PPD, tj. dany koszt pasywny poniesiony na rzecz zagranicznego podmiotu powiązanego został rozliczony przez podatnika w danym roku podatkowym jako koszt uzyskania przychodu oraz przekroczony został 3% próg bezpiecznej przystani, należy przejść do analizy warunków po stronie zagranicznego podmiotu powiązanego.
Jak wskazywaliśmy w poprzednim wpisie (Przesłanki podlegania PPD – dlaczego mogą powodować problemy w praktyce?), co do zasady przerzucone dochody stanowią koszty, w odniesieniu do których spełnione są łącznie trzy warunki:
- Test 1 – warunek głównego źródła przychodu
- Test 2 – „Przerzucenie dochodu”, czyli dalszy transfer co najmniej 10% płatności kwalifikowanych
- Test 3 – niskie opodatkowanie w kraju odbiorcy (poniżej 14.25% CIT).
Aby wykazać brak podlegania regulacjom PPD, należy udokumentować, że nie jest spełniony co najmniej jeden z powyższych warunków.
Alternatywnie od powyższego, ustawodawca przewidział pewne wyłączenie, tj. podatnik może wykazać, iż otrzymujący płatność podmiot powiązany, podlegający opodatkowaniu od całości swoich dochodów w państwie UE lub EOG, spełnia przesłankę w zakresie prowadzenia „istotnej rzeczywistej działalności gospodarczej” w tym państwie.
Przypominamy, że od 2023 r. ciężar dowodu w zakresie wykazania braku podlegania regulacjom PPD spoczywa na podatniku (tj. polskim podmiocie realizującym płatności kwalifikowane na rzecz zagranicznych podmiotów powiązanych).
Istota klauzuli „istotnej rzeczywistej działalności gospodarczej”
W świetle przepisów PPD, przy ocenie, czy podmiot powiązany z UE lub EOG prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, bierze się pod uwagę w szczególności, czy:
- zarejestrowanie podmiotu wiąże się z istnieniem przedsiębiorstwa, w ramach którego wykonuje on faktycznie czynności stanowiące działalność gospodarczą, w tym czy podmiot ten posiada lokal, wykwalifikowany personel oraz wyposażenie wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej;
- podmiot posiada możliwość samodzielnego decydowania o przeznaczeniu otrzymanej należności;
- podmiot ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą danej należności;
- stosunek przychodów uzyskiwanych przez podmiot powiązany z prowadzonej rzeczywistej działalności gospodarczej do jego przychodów ogółem.
Zgodnie z projektem objaśnień podatkowych w zakresie PPD, wskazane wyżej kryteria stanowią swoiste połączenie wybranych przesłanek rzeczywistej działalności gospodarczej stosowanych w przepisach o zagranicznych jednostkach kontrolowanych (CFC) i w przepisach o podatku u źródła (WHT), w szczególności:
- z regulacji CFC „zaczerpnięto” warunek tzw. substratu majątkowo-osobowego (lokalu, personelu i wyposażenia) oraz warunek istotnego charakteru działalności;
- natomiast z regulacji WHT (konkretnie definicji rzeczywistego właściciela) „zaczerpnięto” warunek samodzielnego decydowania o przeznaczeniu otrzymanej należności i ponoszenia ryzyka ekonomicznego związanego z utratą danej należności.
Co istotne, projekt objaśnień do przepisów PPD wprost wskazuje, że wskazanych warunków nie spełnią m.in. spółki holdingowe, które nie zatrudniają personelu ani nie posiadają lokalu z odpowiednim wyposażeniem, mimo ich położenia na obszarze UE albo EOG.
Powyższe może stanowić istotną trudność z perspektywy podatników wypłacających kwalifikowane należności (zwykle są to odsetki lub należności licencyjne) do podmiotów holdingowych w UE / EOG, które bardzo często nie zatrudniają pracowników, a nawet nie wynajmują na stałe biura do prowadzenia działalności, nie widząc takiej potrzeby (zwłaszcza w „erze” pracy zdalnej).
W takiej sytuacji może okazać się, że polskie spółki nie będą mogły skorzystać z „wygodnego” wyłączenia z PPD poprzez powołanie się na rzeczywistą istotną działalność gospodarczą odbiorcy płatności. W konsekwencji, będzie należało powrócić do analizy wypełnienia poszczególnych „testów” PPD, co będzie działaniem zdecydowanie bardziej angażującym z perspektywy osób odpowiedzialnych za rozliczenia podatkowe polskich spółek.
Oczywiście, wszystko zależeć będzie od konkretnego przypadku i specyfiki danego holdingu, w szczególności wykazania poszczególnych elementów istotnych z perspektywy substancji biznesowej (takich jak posiadany personel, biuro, aktywa, funkcjonowanie zarządu itp.) Należy mieć jednak na uwadze, że z uwagi na niejednoznaczne kryteria oceny, czy podmiot prowadzi „istotną rzeczywistą działalność gospodarczą”, w praktyce jest to sporym wyzwaniem.
W celach dowodowych warto skorzystać z bogatej już praktyki w ramach podatku u źródła (w szczególności w zakresie badania statusu „rzeczywistego właściciela”), gdzie wypracowane zostały pewne reguły weryfikacyjne, tym bardziej że niewystarczające może się okazać posiadanie jedynie oświadczenia odbiorcy płatności w zakresie posiadania „substancji biznesowej”. Warto też rozważyć skonstruowanie odpowiedniej procedury należytej staranności dla podatku od przerzuconych dochodów, w której ustalony zostanie system gromadzenia dowodów.
Zobacz film: Polski Ład 2.0 – zmiany w CIT i cenach transferowych w ramach korekty Polskiego Ładu
W dniu 23 sierpnia br. do Sejmu trafił przyjęty przez Radę Ministrów projekt zmian w CIT. Tym razem zmiany dotyczą przede wszystkim podatku dochodowego od osób prawnych.
Podczas webinarium zostały omówione następujące zagadnienia:
- Zmiany w podatku minimalnym – od kiedy będzie obowiązywać i jak go liczyć?
- Podatek u źródła – czego mogą spodziewać się płatnicy, zwłaszcza w kontekście skuteczności złożenia oświadczenia?
- Zmiany w cenach transferowych – dlaczego warto brać udział w konsultacjach publicznych, czyli mniej problematyczne transakcje rajowe?
- Przerzucone dochody – opodatkowanie w 2022 roku i w 2023
- Estoński CIT – kiedy się opłaca i jak skorzystać?
- Polska Spółka Holdingowa – czy będzie łatwiej skorzystać z preferencji podatkowej?
Posłuchaj