Racjonalny zamiar działań podatnika w celu uniknięcia straty a KUP
Dobra wiadomość dla podatników. Ostatnio pojawiające się wyroki sądów pokazują, iż pomimo negatywnego stanowiska organów podatkowych, sądy stoją po stronie podatników i potwierdzają, iż wynagrodzenie za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu / dzierżawy czy też koszty odsetkowe poniesione w wyniku rezygnacji z otrzymanej dotacji mogą stanowić KUP.
Sprawy dotyczyły podatników, którzy chcieli zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów:
- wynagrodzenie na rzecz wynajmującego z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu
Spółka zobowiązała się do zapłaty na rzecz wynajmującego ryczałtowego wynagrodzenia za wcześniejsze rozwiązanie umowy, co w rezultacie sprawiło, że wynajmujący zrzekł się jakichkolwiek dalszych roszczeń odszkodowawczych. Spółka uwolniła się w ten sposób od ciężarów kontraktowych.
W ocenie spółki, wcześniejsze rozwiązanie umowy umożliwiło jej dążenie do zabezpieczenia źródeł przychodu. Zawarta umowa najmu przestała być bowiem dla spółki opłacalna, a wcześniejsze jej rozwiązanie pozwoliło na poprawę kondycji finansowej spółki.
- opłata za wcześniejsze rozwiązanie umowy dzierżawy
Ze względu na zmianę zewnętrznych i niezależnych od spółki okoliczności, spółka jako dzierżawca lokalu użytkowego porozumiała się z wydzierżawiającym w sprawie przedterminowego rozwiązania umowy dzierżawy.
W drodze negocjacji i wzajemnych ustępstw strony ustaliły, iż spółka zapłaci wydzierżawiającemu określoną kwotę pieniężną. W rezultacie płatność dokonana na rzecz wydzierżawiającego była istotnie niższa niż straty związane z ewentualnym kontynuowaniem umowy dzierżawy.
Zdaniem spółki, nierentowność umowy dzierżawy oraz trudna sytuacja finansowa spółki (straty ponoszone z działalności prowadzonej w wydzierżawianym lokalu) pogłębiały straty spółki, zaś wcześniejsze rozwiązanie umowy zniwelowało i uwolniło spółkę od nierentownej inwestycji, a w dłuższej pespektywie ograniczyło jej straty. Zatem, celem poniesienia opłaty było zabezpieczenie / zachowanie pozostałych obszarów działalności gospodarczej spółki stanowiących źródło jej przychodów, co spełniało przesłanki zaliczenia w koszty podatkowe.
- zapłacone odsetki z tytułu zwrócenia ze względów ekonomicznych dotacji celowej (grantu rządowego)
Spółka otrzymała dotację celową z budżetu państwa (grant rządowy) na realizację inwestycji (budowa nowego zakładu produkcyjnego – inwestycja typu greenfield). Spółka otrzymując grant rządowy zobowiązała się do spełnienia określonych warunków, których brak spełnienie skutkował obowiązkiem zwrotu grantu wraz z odsetkami. Jednakże ze względu na zewnętrzne ekonomiczne czynniki (załamanie się popytu na rynku motoryzacyjnym) spółka doszła do wniosku, iż kontynuowanie założonej inwestycji i próba spełnienia warunków umownych skutkowałaby ponoszeniem kosztów znacznie przewyższających koszt zapłaty odsetek z tytułu niespełnienia warunków umowy i zwrotu grantu wraz z odsetkami.
W konsekwencji rezygnacji z grantu, zdaniem spółki, poniesione przez nią odsetki z tytułu zwrotu grantu zostały poniesione w celu zabezpieczenia i zachowania źródła przychodu.
***
Organy podatkowe uznały stanowiska spółek za nieprawidłowe. Ich zdaniem działania spółek polegające na wcześniejszym rozwiązaniu / rezygnacji z zawartych umów miały na celu jedynie ograniczenie wydatków i dalszych strat. Zatem wydatki na rozwiązanie umowy były ponoszone w celu wycofania się z zawartych umów i nie spełniały przesłanek wymienionych w art. 15 u.p.d.o.p.
Pomimo negatywnego stanowiska organów podatkowych, sądy przychyliły się do argumentacji przedstawionych przez podatników.
Zdaniem sądów w kwestii ustalenia czy dany wydatek może być uznany za koszt uzyskania przychodu pierwszoplanowe znaczenie ma sama intencja / cel / zamiar podatnika, który poprzez decyzję poniesienia kosztów związanych z wcześniejszym rozwiązaniem umowy zmniejsza straty, które ponosiłby w przypadku dalszej kontynuacji umów.
Powyższe wyroki potwierdzają, że sądy zaczęły w końcu rozpatrywać i podkreślać istotność pierwotnego celu / zamiaru działań podatnika – tj. poniesienie danego kosztu celem uniknięcia / zniwelowania strat zaistniałych w sytuacji dalszego inwestowania / utrzymywania nierentownych umów.
Źródło:
III SA/Wa 1361/15, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2017 r.
III SA/Wa 1138/16, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2017 r.
II FSK 703/15, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2017 r.
Interesuje Cię ten temat? Skontaktuj się z autorem artykułu.
NOWOŚĆ na cenytransferowe.taxand.pl!
Wejdź na Weryfikator obowiązków TP i sprawdź,
jakie obowiązki dokumentacyjne będą dotyczyć Twojej Spółki od 2017 r.
Posłuchaj