Recharacterization i non-recognition

Nadchodząca rewolucja w przepisach o cenach transferowych wyposaża fiskusa w nowe narzędzia kwestionowania rozliczeń pomiędzy podmiotami powiązanymi. Mające wejść w życie z dniem 1 stycznia 2019 r. przepisy art. 11c ust. 4 CIT rozszerzą możliwość egzekwowania obowiązku stosowania się do zasady ceny rynkowej, nadając organom uprawnienie do weryfikacji transakcji poprzez uznanie, że w określonych warunkach dana transakcja zostałaby zastąpiona inną transakcją (ang. recharacterization), lub nawet uznanie, że w określonych warunkach dana transakcja nie zostałaby w ogóle zawarta (ang. non-recognition).

Warto wskazać, że organy już od dłuższego czasu podejmowały próby przeprowadzenia recharakteryzacji transakcji (lub jej nierozpoznania) w oparciu o dyskusyjną podstawę prawną w postaci przepisów art. 199a OP. Po wprowadzeniu do ustawy CIT przepisów art. 11c ust. 4, organy zyskają pewność działania, która może wpłynąć na śmiałość w budowaniu „alternatywnych scenariuszy” względem rzeczywiście przeprowadzonych przez podatnika transakcji.

Zgodnie z uzasadnieniem do projektowanych zmian: Regulacja dotycząca instrumentów reklasyfikacji i nierozpoznania ma „(…) istotne znaczenie z punktu widzenia uszczelnienia systemu podatkowego z uwagi na fakt, że pomiędzy podmiotami powiązanymi może dochodzić do zawierania takich transakcji, których podmioty niepowiązane nie zawarłyby na takich warunkach, na jakich zawarły ją podmioty powiązane, lub nie zawarłyby takiej transakcji w ogóle. Kompleksowość relacji w ramach grup kapitałowych, w szczególności międzynarodowych, przy jednoczesnym braku regulacji bezpośrednio odnoszących się do recharakteryzacji lub odmowy rozpoznania transakcji utrudniała możliwość zakwestionowania przez organy podatkowe warunków rozliczeń – mogły bowiem wystąpić transakcje, w których cena wprawdzie została ustalona na warunkach rynkowych, natomiast transakcja jako taka nigdy nie zostałaby zawarta pomiędzy podmiotami niepowiązanymi.”

Jak mają działać nowe instrumenty?

W myśl nowych regulacji, określając wysokość dochodu lub straty, organ podatkowy będzie mógł uznać, że w porównywalnych okolicznościach podmioty niepowiązane kierujące się racjonalnością ekonomiczną nie zawarłyby danej transakcji lub zawarłyby inną transakcję, lub ewentualnie dokonałyby innej czynności.

Jednocześnie przepisy art. 11c ust. 5 CIT ograniczają możliwość przeprowadzenia przez organy podatkowe recharakteryzacji lub pominięcia skutków transakcji wskazując na dwie przesłanki które nie mogą być wyłączną podstawą zastosowania ww. instrumentów, tj. trudność w weryfikacji ceny transferowej albo brak porównywalnych transakcji występujących pomiędzy podmiotami niepowiązanymi w porównywalnych okolicznościach.

Znaczenie wprowadzanych uprawnień organu

Wprowadzane z początkiem roku 2019 zmiany stanowią odzwierciedlenie zasad zaimplementowanych do Wytycznych OECD w związku z rezultatami prac nad projektem BEPS. Sekcja D.2 Wytycznych OECD (lipiec 2017 r.) przewiduje poza możliwością weryfikacji ceny w danej transakcji również reklasyfikację tej transakcji lub jej pominięcie.

Osią sporu przy ustaleniach w przedmiocie recharakteryzacji transakcji lub jej nierozpoznania będzie rozumienie racjonalności ekonomicznej w danym stanie faktycznym. Biorąc pod uwagę zróżnicowanie relacji pomiędzy podmiotami powiązanymi przy równoczesnym wprowadzeniu uznaniowości w przedmiocie określania przez organy racjonalności ekonomicznej, już teraz warto zweryfikować realizowane oraz planowane transakcje z podmiotami powiązanymi pod kątem ich ekonomicznego uzasadnienia.

Warto również wspomnieć, że przy uzasadnieniu skreślenia art. 15ca CIT (rynkowa zdolność kredytowa) wskazano, że przepis ten będzie już zbędny gdyż organy podatkowe będą mogły dokonywać recharakteryzacji i nierozpoznania transakcji kontrolowanych (w tym transakcji finansowych).

Dzieje się teraz w biznesie

Skontaktuj się z naszymi ekspertami