W wyroku z 12 sierpnia 2025 r., o sygn. II FSK 1512/22, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że art. 11 ust. 3 lit. d polsko-fińskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania odnosi się wyłącznie do pożyczek udzielanych przez bank. Tym samym do odsetek z innych pożyczek nie można stosować zwolnienia z podatku u źródła.

(Dalsza część artykułu pod materiałem wideo)

Zobacz film: Efektywne opodatkowania – interpretacje ogólne w zakresie WHT

Efektywne opodatkowanie w zakresie przepisów o podatku u  źródła to jedno z kluczowych pojęć dla określenia zasad opodatkowania WHT. Zapraszamy na film, który wyjaśnia to pojęcie.

Czego dotyczyła sprawa?

W 2020 r. polska spółka zaciągnęła pożyczkę od swojego udziałowca. On natomiast środki na pożyczkę uzyskał od fińskiego banku. Rok po udzieleniu pożyczki bank wstąpił w prawa wierzyciela spółki, w miejsce jej udziałowca i w konsekwencji spółka zaczęła spłacać pożyczkę bezpośrednio do banku.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, Spółka powinna pobierać od takich odsetek podatek u źródła. Jednak na podstawie art. 11 ust. 3 lit. d polsko-fińskiej UPO, odsetki podlegają opodatkowaniu tylko w państwie podmiotu, który je uzyskuje, jeżeli są one wypłacane z tytułu jakiejkolwiek pożyczki udzielonej przez bank.

Zdaniem spółki miało to miejsce w jej sytuacji. Po zmianie wierzyciela to bank stał się pożyczkodawcą i stroną umowy, od której pobierane są odsetki. Umowa pożyczki została również sformułowana na nowo przez spółkę i bank. Ponadto pieniądze pożyczone spółce od początku pochodziły (pośrednio) z banku. Dlatego spółka uznała, że nie musi pobierać podatku u źródła od wypłacanych do banku odsetek.

Co powiedział organ?

Nie zgodził się z tym Dyrektor KIS w interpretacji z 30 marca 2022 r. 0111-KDIB1-2.4010.15.2022.2.BD. Organ zauważył, że pożyczkę spółce udzielił jej udziałowiec, a nie bank. Późniejsza zmiana wierzyciela nie wpływa na to, który podmiot pierwotnie udzielił spółce pożyczki. Natomiast w polsko-fińskiej UPO wprost jest mowa o pożyczkach udzielonych przez bank. Przy zwolnieniu odsetek od podatku u źródła nie ma znaczenia również fakt, jakiemu podmiotowi spółka obecnie wypłaca odsetki.

Z tego powodu nie będzie można skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania wypłacanych odsetek przez polską spółkę – spółka więc powinna pobierać od nich podatek u źródła.

Jakie było zdanie WSA?

Po skardze spółki sprawą zajął się WSA w Szczecinie, który w wyroku z 21 września 2022 r., I SA/Sz 364/22, nie zgodził się ze stanowiskiem organu i uchylił interpretację. Sąd zastosował wykładnię celowościową oraz uwzględnił kontekst gospodarczy zwolnienia. W ten sposób doszedł do wniosku, że celem przepisu jest przede wszystkim zwolnienie z opodatkowania odsetek wypłacanych bankom. Dlatego uznał iż we wskazanym stanie faktycznym najistotniejszy jest podmiot, który otrzymuje odsetki. Skoro jest to bank, odsetki powinny podlegać zwolnieniu.

Sąd w Szczecinie powołał się przy okazji na ugruntowane orzecznictwo NSA, z którego wynika, że w odwrotnej sytuacji (tzn. pożyczka została udzielona przez bank, ale później wierzycielem został inny podmiot) zmiana osoby wierzyciela nie wpływa na treść i przedmiot umowy.

Jakie było ostateczne rozstrzygnięcie NSA?

12 sierpnia 2025 r. wyrok w tej sprawie wydał NSA. Zgodził się w nim z opinią organu podatkowego i uchylił zaskarżony wyrok. W uzasadnieniu ustnym sąd wyjaśnił, że art. 11 ust. 3 lit. D UPO jasno wskazuje na pożyczki jedynie udzielone przez bank i jedynie takie odsetki podlegają zwolnieniu z podatku u źródła. Tym samym bez znaczenia pozostają późniejsze zmiany wierzyciela i fakt, że odsetki są wpłacane do banku. Zdaniem NSA najistotniejsze w tym wypadku jest to, kto pierwotnie udzielił takiego finansowania.

Wskazujemy jednakże, że przepisy UPO różnią się między sobą w zakresie sfomułowań odnośnie opodatkowania odsetek – jak widzimy w ramach niniejszej analizy, konkretne sformułowania użyte w danej umowie mają swoje konkretne konsekwencje podatkowe. W analogicznych sytuacjach należy więc każdorazowo indywidualnie przeanalizować brzmienie odpowiedniej umowy międzynarodowej i zweryfikować czy należałoby postąpić analogicznie jak w przypadku umowy zawartej pomiędzy Polską a Finlandią, której zapisy były przedmiotem analizy NSA.