Wydaje się, że w natłoku wrażeń związanych z wprowadzeniem Polskiego Ładu umykała nieco niewielka zmiana o istotnym znaczeniu praktycznym. Ustawodawca postanowił obniżyć limit kwoty płatności, które można uiszczać gotówkowo. Rzutem na taśmę planowana nowelizacja nie wejdzie jednak w życie z początkiem 2022 r., a dopiero od 1 stycznia 2023 r.

Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorcy mają obowiązek dokonywać i przyjmować płatności na rachunek bankowy w każdym przypadku, gdy drugą stroną transakcji jest inny przedsiębiorca i jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 PLN (lub równowartość w walucie obcej).

Ustawa wprowadzająca Polski Ład obniża wskazaną kwotę do 8 000 PLN – początkowo miało to nastąpić już od 1 stycznia 2022 r. W ostatnim tygodniu weszła w życie ustawa nowelizująca z dnia 9 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, której art. 5 rzutem na taśmę odroczył jednak tę obniżkę do początku 2023 r. 

Wspomniana nowelizacja ustawy Prawo przedsiębiorców będzie miała bezpośrednie przełożenie na gruncie przepisów prawa podatkowego. Wskazując, w jakich przypadkach nie wolno ujmować w kosztach uzyskania przychodu wydatków opłaconych bez pośrednictwa rachunku płatniczego, przepisy o podatkach dochodowych (art. 15d ust. 1 ustawy o CIT i art. 22p ust. 1 ustawy o PIT) odwołują się wspomnianego powyżej art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców. Oznacza to tym samym, że przedsiębiorcy, którzy od 1 stycznia 2023 r. dokonają zapłaty gotówką za nabyte od innego przedsiębiorcy towary lub usługi o wartości powyżej 8 000 zł (brutto), nie będą mogli rozpoznać z tego tytułu kosztów uzyskania przychodów. Dzięki ostatniej interwencji legislacyjnej podatnicy unikną takich przykrych skutków w ciągu 2022 r.

A co ze split paymentem?

W przypadku zakupu towarów lub usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, gdy wartość faktury brutto przekracza 15 000 PLN, płatność należy obowiązkowo dokonać przy użyciu mechanizmu podzielonej płatności. Wspomniana nowelizacja art. 19 Prawa przedsiębiorców nie wywoła jednak żadnych skutków w zakresie stosowania mechanizmu podzielonej płatności. Wynika to z innej techniki legislacyjnej przyjętej przez ustawodawcę. Kwota 15 000 PLN jest wpisana bezpośrednio do treści art. 108a ust. 1a ustawy o VAT nakazującego zapłatę w mechanizmie podzielonej płatności (tj. bez odwołania do art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców). Zatem nowelizacja wprowadzona Polskim Ładem pozostaje dla celów split payment bez znaczenia.

W nawiązaniu do powyższego, przypominamy jeszcze, że Polska została upoważniona do stosowania mechanizmu split payment tylko do końca lutego 2022 r. Rząd złożył już wniosek o zgodę na dalsze korzystanie z tego rozwiązania, ale oczekuje decyzji organów unijnych. Po jej otrzymaniu dowiemy się, czy zakres towarów i usług objętych tym mechanizmem, jak również sam próg 15 000 zł na fakturze, ulegną jakimkolwiek zmianom od marca.