5 marca 2026 r. weszła w życie Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Nowe regulacje zmieniają część rozwiązań funkcjonujących dotychczas w ramach tzw. specustawy ukraińskiej oraz wprowadzają nowe obowiązki dla obywateli Ukrainy korzystających z ochrony czasowej w Polsce. Zmiany te są szczególnie istotne dla pracodawców zatrudniających cudzoziemców oraz dla samych beneficjentów ochrony czasowej.

Ustawa dokonała zmiany w przepisach dot. zapewnienia ochrony czasowej (tymczasowej ochrony; status UKR) obywatelom Ukrainy i innym cudzoziemcom, którzy w okresie od dnia 24 lutego 2022 r., przybyli do Polski w związku z konfliktem zbrojnym w Ukrainie, najważniejsze zmiany:

Najważniejsze zmiany

Przedłużenie do dnia 4 marca 2027 r., okresów:

  1. pobytu na podstawie wiz krajowych oraz okresów ważności takich wiz wydanych obywatelom Ukrainy, których koniec przypada w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. (przewidzianych w art. 42 ust. 3a ustawy specjalnej);
  2. ważności zezwoleń na pobyt czasowy udzielonych obywatelom Ukrainy, których koniec przypada w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. (przewidzianych w art. 42 ust. 5a ustawy specjalnej);
  3. ważności kart pobytu, polskich dokumentów tożsamości cudzoziemca oraz dokumentów „zgoda na pobyt tolerowany”, które zostały wydane obywatelom Ukrainy, i których koniec przypada w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. (przewidzianych w art. 42 ust. 8 ustawy specjalnej);
  4. pobytu uznawanego za legalny obywateli Ukrainy, którzy w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. wyczerpali na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dopuszczalny okres pobytu na podstawie wizy Schengen wydanej przez organ polski, na podstawie wizy Schengen, wizy długoterminowej lub dokumentu pobytowego wydanych przez inne państwo obszaru Schengen, lub w ramach ruchu bezwizowego (o czym mowa w art. 42 ust. 11 ustawy specjalnej);
  5. Możliwość ubiegania się przez beneficjentów ochrony czasowej, o niektóre rodzaje zezwolenia na pobyt czasowy w tym z tytułu pracy, tzw. Blue card, prowadzenie działalności gospodarczej*, połączenie rodzin – pobyt z obywatelem RP oraz pobyt z cudzoziemcem,
  6. *okresu, w jakim organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej wobec obywatela Ukrainy, który wykonuje działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, nie stosuje wymogu ustanowionego w art. 142 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, dotyczącego wielkości lub jakości prowadzonej działalności (o czym mowa w art. 42 ust. 12a ustawy specjalnej).

Przedłużenie okresu ważności dokumentów (wizy krajowej, karty pobytu), nie uprawnia do przekraczania granicy na ich podstawie.

Jednocześnie, NIE przedłuża

  • terminu na realizację przez obywatela Ukrainy obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  • terminu dobrowolnego wyjazdu określonego w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu na podstawie art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wydanej wobec obywatela Ukrainy;
  • podstawy do udzielenia jednorazowo obywatelowi Ukrainy szczególnego zezwolenia na pobyt czasowy na okres 1 roku albo 6 miesięcy, w przypadkach, gdyby nie spełniał wymogów koniecznych do udzielenia mu tego rodzaju zezwolenia na pobyt czasowy, o które sam się ubiegał, ponownie są stosowane w całości wymogi udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oraz przesłanki odmowy udzielenia tego zezwolenia wynikające z przepisów ustawy o cudzoziemcach.
  • fakultatywnej podstawy prawnej dla Straży Granicznej do tego, aby nie wszczynać lub umorzyć postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu wobec obywatela Ukrainy, którego nie dotyczą względy obronności, bezpieczeństwa państwa, ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub przemawiający za zobowiązaniem do powrotu interes Rzeczypospolitej Polskiej.

Dodatkowo:

  • Opłata skarbowa od wydania zezwolenia na pobyt czasowy i stały (340/440/640) nie będzie już zwracana w przypadku, gdy organ wyda decyzje odmowną lub umorzy postępowanie.
  • Legalność pobytu osób korzystających ze specustawy będzie objęta obowiązkami. Posiadacz PESEL UKR wydanego na podstawie pisemnego oświadczenia (bez paszportu) – musi potwierdzić tożsamość w Urzędzie Miasta do 31 sierpnia 2026 r. Brak potwierdzenia spowoduje zmianę statusu z UKR na NUE od 1 września 2026 roku oraz utratę prawa do legalnego pobytu.
  • Po 4 marca 2026 roku wniosek o PESEL UKR musi zostać złożony w ciągu 30 dni od wjazdu do Polski. (dotychczas było to niezwłocznie po przekroczeniu granicy z Polską)
  • Wykonywanie pracy dla polskich podmiotów na uproszczonych zasadach - na podstawie powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy -  dla obywateli Ukrainy objętych ochroną tymczasową (posiadający PESEL ze statusem UKR) pozostaje bez zmian - będą mogli pracować na podstawie powiadomień. Z kolei obywatele Ukrainy przebywający na terytorium RP legalnie, lecz nieposiadający statusu UKR będą mogli wykonywać pracę na dotychczasowych zasadach do dnia 4 marca 2029 r. Ustawa wprowadza karę grzywny za niedopełnienie obowiązku złożenia powiadomienia, w wysokości od 1000 zł do 3000 zł.

Pełny tekst aktu prawnego: Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom …