TSUE wydał w sprawie C-125/24 wyrok, który ma znaczenie dla przedsiębiorców dokonujących powrotnego przywozu towarów do Unii Europejskiej. Orzeczenie dotyczy możliwości korzystania ze zwolnienia z VAT importowego w sytuacji, gdy materialne przesłanki zwolnienia z należności celnych są spełnione, ale doszło do uchybień proceduralnych przy imporcie.

(Dalsza część artykułu pod materiałem wideo)

Zobacz film: „Wojna celna”. Wpływ sytuacji geopolitycznej na modele biznesowe i aktualność analiz porównawczych

Wojna celna — wpływ ceł na handel UE-USA i podatki

Dowiedz się, jak poruszać się w zmieniających się realiach handlu międzynarodowego. W materiale omawiamy aktualne stawki celne między UE a USA, cła odwetowe, klasyfikację towarów, ustalanie wartości celnej oraz najnowsze wyroki TSUE. Poznaj także wpływ ceł na ceny transferowe, łańcuchy dostaw i rozliczenia podatkowe. Sprawdź, jakie działania warto podjąć już dziś.

Geneza problemu

Sprawa rozpoczęła się od pozornie prostej sytuacji. Właścicielka koni sportowych zabrała swoje zwierzęta na zawody do Norwegii, a następnie wróciła z nimi do Szwecji. Problem pojawił się na granicy – kobieta zagalopowała się i nie dopełniła formalności celnych, tj. nie przedstawiła koni organom celnym, nie dokonała zgłoszenia celnego w ramach powrotnego przywozu ani nie złożyła wniosku o zwolnienie z należności celnych.

Szwedzkie organy celne uznały, że konie materialnie kwalifikują się do zwolnienia celnego jako towary powracające, ale ze względu na uchybienia formalne w procedurze celnej przyjęły jednocześnie, że właścicielce koni nie przysługuje zwolnienie od VAT z tytułu importu towarów. Podejście to opierało się na rygorystycznym rozumieniu przepisów na styku prawa celnego i dyrektywy VAT. Zgodnie z art. 203 unijnego kodeksu celnego (UKC), zwalnia się z należności celnych przywozowych towary powrotnie wprowadzane, pod warunkiem, że powracają one w terminie trzech lat w niezmienionym stanie i zostały zgłoszone do dopuszczenia do obrotu. Zdaniem szwedzkich organów celnych przez to, że właścicielka koni nie dopełniła tego obowiązku, nie mogło w jej przypadku znaleźć zastosowania zwolnienie z VAT importowego, które – zgodnie z art. 143 ust. 1 lit. e) dyrektywy VAT obejmuje "ponowny przywóz towarów w stanie, w jakim zostały wywiezione, przez osobę, która dokonała eksportu, w przypadku gdy towary te są zwolnione z cła".

Pytanie prejudycjalne

Szwedzki sąd rozpatrujący skargę właścicielki koni nabrał jednak wątpliwości co do takiego rozumowania w kontekście szczególnej regulacji art. 86 ust. 6 UKC. Przepis ten przyznaje bowiem zwolnienie z należności celnych dla towarów powracających także wtedy, gdy dług celny powstał z uwagi na naruszenie obowiązków celnych (chyba że uchybienia wynikały z usiłowania oszustwa). W konsekwencji, sąd ze Szwecji zadał TSUE pytanie, którego istotą jest to, czy niedopełnienie obowiązków procedury celnej automatycznie uniemożliwia skorzystanie ze zwolnienia z VAT importowego, mimo że towary spełniają materialne kryteria zwolnienia celnego.

Rozstrzygnięcie Trybunału

TSUE orzekł jednoznacznie: niedopełnienie obowiązków formalnych, takich jak przedstawienie towarów organom celnym czy zgłoszenie do dopuszczenia do obrotu, nie stoi na przeszkodzie skorzystaniu ze zwolnienia z VAT w opisywanym przypadku – pod warunkiem, że niedopełnienie to nie stanowi usiłowania popełnienia oszustwa.

Trybunał podkreślił kluczową rolę art. 86 ust. 6 UKC, który rozszerza prawo do zwolnień celnych także na przypadki, gdy dług celny powstał z powodu niedopełnienia obowiązków wynikających z przepisów prawa celnego (np. przy wprowadzaniu towaru na obszar celny UE). TSUE podkreślił, że przepis ten byłby pozbawiony skuteczności, gdyby jego użycie miało zależeć od spełnienia tych samych formalności, których naruszenie jest podstawą jego zastosowania.

W konsekwencji Trybunał wyraźnie w tym przypadku powiązał skutki na gruncie celnym i podatkowym, podkreślając: „Ponieważ nieumyślne naruszenie przez działający w dobrej wierze podmiot gospodarczy wymogów formalnych takich jak przedstawienie towarów organom celnym i zgłoszenie do dopuszczenia do swobodnego obrotu nie stoi na przeszkodzie skorzystaniu ze zwolnienia celnego, w świetle jasnego brzmienia art. 143 ust. 1 lit. e) dyrektywy VAT nie stoi ono również na przeszkodzie stosowaniu zwolnienia z VAT przewidzianego w tym przepisie.”

Znaczenie dla praktyki

Oprócz ciekawego aspektu teoretycznego dotyczącego relacji i powiązań między prawem celnym a przepisami VAT, omawiany wyrok przynosi konkretne korzyści dla przedsiębiorców dokonujących powrotnego przywozu towarów. Po pierwsze, potwierdza, że możliwe jest uniknięcie VAT importowego nawet przy drobnych błędach proceduralnych, o ile materialne przesłanki zwolnienia z cła są spełnione. Po drugie, chroni przed podwójnym opodatkowaniem towarów, które pierwotnie pochodzą z UE i wróciły w niezmienionej postaci. Kluczowe znaczenie ma tu jednak dobra wiara przedsiębiorcy – tylko nieumyślne naruszenie wymogów formalnych, niewynikające z próby oszustwa, nie będzie prowadzić do utraty prawa do zwolnienia z cła i VAT importowego.

Warto doczytać: Spór (wokół koni) o zwolnienie VAT w imporcie - CRIDO

Jeśli prowadzisz działalność importową lub eksportową i chciałbyś uzyskać więcej informacji na temat procedur dotyczących towarów powracających, zachęcamy do kontaktu z naszymi ekspertami prawa celnego i podatkowego.