Prawidłowa identyfikacja powiązań pozostaje jednym z kluczowych elementów zarządzania ryzykiem w obszarze cen transferowych. To właśnie od właściwej oceny, czy między podmiotami występują relacje kwalifikowane jako powiązania w rozumieniu przepisów TP, zależy nie tylko poprawne ustalenie zakresu obowiązków dokumentacyjnych, lecz również ograniczenie ryzyka, że organ podatkowy ex post odmiennie oceni charakter relacji występującej między stronami, uzna transakcję za kontrolowaną, a następnie – na tej podstawie – zakwestionuje sposób wywiązania się przez podatnika z obowiązków w obszarze cen transferowych.

(Dalsza część artykułu pod materiałem wideo)

Zobacz film: Panujące trendy w zakresie cen transferowych

Trendy w cenach transferowych 2025 – kluczowe wyzwania i nowe obowiązki dla grup kapitałowych.

Trendy w cenach transferowych 2025 – rosnąca presja administracji podatkowej, cyfryzacja raportowania, zmiany gospodarcze i nowe wytyczne OECD wymagają od grup kapitałowych aktualizacji polityki cen transferowych. Dowiedz się, jak zarządzać dokumentacją TP, unikać ryzyk i przygotować się na kontrole.

Najnowsza praktyka interpretacyjna i orzecznicza pokazuje przy tym wyraźnie, że problem nie sprowadza się wyłącznie do prostego badania powiązań kapitałowych – równie istotne znaczenie ma także analiza powiązań osobowych oraz tzw. faktycznej zdolności do wpływania na podejmowanie kluczowych decyzji gospodarczych. Mimo iż obecna definicja powiązań jest z nami kilka lat, podatnicy nadal mają wątpliwości, jak prawidłowo identyfikować powiązania, o czym świadczą trzy tegoroczne rozstrzygnięcia, które chcemy przybliżyć.

W jednej z najnowszych interpretacji indywidualnych organ uznał, że samo występowanie relacji właścicielskiej i występowanie powiązania ze Skarbem Państwa / jednostką samorządu terytorialnego (JST) nie przesądza jeszcze o możliwości zastosowania wyłączenia z obowiązków dokumentacyjnych, jeżeli obok niej pojawiają się dodatkowe relacje osobowe. W ocenie organu pełnienie funkcji w radzie nadzorczej przy jednoczesnym zajmowaniu stanowiska w strukturze JST może oznaczać faktyczną zdolność do oddziaływania na istotne obszary działalności obu stron relacji. Taka wykładnia prowadzi do wniosku, że powiązania nie wynikają wyłącznie z relacji ze Skarbem Państwa lub JST, a tym samym wyłączenie przewidziane w art. 11n pkt 5 Ustawy o CIT nie znajdzie zastosowania.

W jednym z wyroków WSA wskazano natomiast, że powiązania osobowe mogą również wynikać wyłącznie z relacji z JST (co implikuje możliwość skorzystania ze zwolnienia dokumentacyjnego), jeżeli są konsekwencją wykonywania przez nią uprawnień właścicielskich, w tym delegowania swoich przedstawicieli do organów spółek. W takim ujęciu sam fakt istnienia relacji osobowych nie musi automatycznie przekreślać możliwości skorzystania z wyłączenia z art. 11n pkt 5 Ustawy o CIT.

Równolegle inne orzeczenie WSA potwierdza natomiast szersze rozumienie faktycznej zdolności do wpływania na decyzje gospodarcze – sąd zaakceptował pogląd, zgodnie z którym uczestnictwo w organach spółek, nawet bez posiadania 25% lub więcej akcji czy udziałów, może wystarczyć do uznania istnienia powiązań.

Jak widać, kwestia powiązań pozostaje dla podatników zagadnieniem praktycznie istotnym i wymagającym bieżącej uwagi. Najnowsze rozstrzygnięcia pokazują, że spór może dotyczyć też oceny znaczenia powiązań osobowych oraz zakresu faktycznego wpływu poszczególnych osób na podejmowane przez daną spółkę decyzje gospodarcze. Z perspektywy obowiązków dokumentacyjnych, a także zarządzania ryzykiem podatkowym warto więc regularnie monitorować zarówno praktykę organów, jak i kierunek orzecznictwa sądów administracyjnych, ponieważ to właśnie na tym etapie często rozstrzyga się, czy dany podmiot prawidłowo identyfikuje swoje obowiązki w obszarze cen transferowych. Biorąc pod uwagę bieżącą działalność, zasadne może okazać się również wdrożenie odpowiednich procedur wewnętrznych służących monitorowaniu powiązań lub ich aktualizacja. Powyższe pozwoli nie tylko właściwie zidentyfikować transakcje realizowane z podmiotami powiązanymi, ale też zweryfikować ex ante, czy uzgodnione warunki odpowiadają rynkowym. Takie podejście wesprze podatnika holistycznie – zarówno w kwestii ograniczania ryzyka kwestionowania rozliczeń, jak i w aspekcie prawidłowego wykonywania obowiązków dokumentacyjnych pod kątem TP.

Zapoznaj się z pełną ofertą: Ceny transferowe