31 lipca 2025 r. opublikowano interpretację ogólną nr DTS5.8092.3.2025 [1], dotyczącą skutków podwyższenia kapitału zakładowego na gruncie przepisów o raportowaniu schematów podatkowych (MDR).

Pierwsza myśl? Świetnie, kolejna MDR-owa wątpliwość zostanie rozwiązana! Oczekiwania zderzą się jednak najpierw ze ścianą słów, ponieważ wydana interpretacja zawiera aż 14 stron, które - jak się okazuje po dokładnej lekturze – nie dają jednoznacznych odpowiedzi na kluczowe pytania.

(Dalsza część artykułu pod materiałem wideo)

Zobacz film: Safe harbour CbC-R w globalnym podatku wyrównawczym

safe harbour

Zapraszamy na film tłumaczący mechanizm safe harbour w ramach Pillar 2.

Na pierwszy ogień – lekcja prawa handlowego i podatkowego

Pierwsza połowa interpretacji wydaje się być niczym powrót do akademickiej ławki – kapitał zakładowy jest tu odmieniany przez wszystkie przypadki: przypominamy sobie, jaką powinien mieć wartość, jaka jest jego konstrukcja prawna i jakie cele ma spełniać. Później trochę historii o opodatkowaniu podwyższenia kapitału zakładowego podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC). W dalszym ciągu nie dowiadujemy się jednak niczego o tym, czy podwyższenie kapitału spółki w sposób zakładający powstanie nadwyżki emisyjnej (tzw. agio) stanowi schemat podatkowy, który należy zaraportować. Warto w tym miejscu przypomnieć, że na gruncie przepisów podatkowych, podwyższenie kapitału zakładowego skutkuje opodatkowaniem PCC (0,5% od wartości podwyższenia kapitału zakładowego), natomiast podwyższenie kapitału zapasowego spółki opodatkowaniu PCC nie podlega.

Kluczowe tezy interpretacji – nie każde zwiększenie kapitału to schemat podatkowy

Dopiero druga część interpretacji ogólnej pozwala nam na wysuwanie wniosków z zakresu raportowania MDR. Po pierwsze, Ministerstwo Finansów potwierdziło rzecz dotychczas niekontrowersyjną, tj. że podwyższenie kapitału zakładowego („zwykłe”, bez agio) nie powinno być traktowane jako schemat podatkowy, o ile wynika ono wprost z przepisów KSH oraz ustawy PCC.

Schematem podatkowym nie będzie także podwyższenie kapitału zakładowego z jednoczesną alokacją wkładu na kapitał zapasowy, ale tylko wtedy, gdy kwota agio nie pozwala na objęcie większej liczby udziałów lub akcji.

A co z pozostałymi sytuacjami, gdy podwyższany jest zarówno kapitał zakładowy, jak i zapasowy? Tutaj pada magiczne zaklęcie „co do zasady”, czyli schematu nie powinno być tak długo, jak dana czynność nie prowadzi do obejścia przepisów podatkowych ani nie jest ukierunkowana wyłącznie na osiągnięcie korzyści podatkowej (brak spełnienia kryterium głównej korzyści).

Każdorazowo należy zatem analizować, jakie powody stoją za chęcią podwyższenia kapitału zakładowego jednocześnie z zapasowym i czy podejmowane działanie ma na celu wyłącznie optymalizację podatkową.

Niezależnie nasuwa się także pytanie, czy rzeczywiście istnieją konkretne motywy, które w oczach MF są wystarczające, aby kryterium głównej korzyści nie było spełnione? Otóż tak – w wydanej interpretacji tytułem przykładu Minister Finansów wskazał, że jeżeli powody podwyższenia kapitału zakładowego wraz z agio wynikają wprost np. z umowy inwestycyjnej, jaką zawarli wspólnicy w celu dokapitalizowania spółki czy też z umowy spółki, to nie należy uznawać, że doszło do spełnienia kryterium głównej korzyści, a zatem schemat podatkowy nie wystąpi.

Wnioski na przyszłość

Przy określeniu, czy wniesienie wkładu z częściową alokacją na kapitał zakładowy i zapasowy stanowi schemat podatkowy, konieczne jest zbadanie, czy istnieją motywy inne, niż te czysto podatkowe. Oprócz tych podanych przez MF mogą to być np. zapewnienie większej elastyczności finansowej (środki z kapitału zapasowego mogą być wykorzystywane w szerszym zakresie niż te z kapitału zakładowego) czy też mniejszy wpływ na strukturę właścicielską podmiotu.

Należy pamiętać, że odpowiednie motywy powinny wynikać ze zgromadzonej dokumentacji i znajdować potwierdzenie w argumentach ekonomicznych – przykładowo, ciężko argumentować, że przekazanie większej części wkładu na kapitał zapasowy wynika z chęci uniknięcia „rozwodnienia” udziałów, gdy podmiot dokonujący wkładu jest jedynym udziałowcem spółki, do której wkład jest wnoszony.

Dobrą praktyką może być także zebranie argumentów w formie tzw. defence file, przedstawianego organom podatkowym w przypadku kontroli.

Przypisy:

[1] Interpretacja ogólna Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 29 lipca 2025 r., nr DTS5.8092.3.2025, w sprawie kwalifikacji czynności polegającej na podwyższeniu kapitału zakładowego spółki kapitałowej na gruncie przepisów o schematach podatkowych, Dziennik Urzędowy Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 31 lipca 2025 r., poz. 1; (dalej: „Interpretacja”)