Nowy rok 2026 zaskoczył nas dużą ilością zmian w zakresie podatku wyrównawczego (tzw. Pillar 2 / GloBE). Zmiany opracowano i przyjęto na razie na szczeblu OECD i zapewne wkrótce rozpocznie się proces ich implementacji do polskiego prawa.

Czego dotyczą zmiany? W największym skrócie regulują status amerykańskich grup międzynarodowych w kontekście Pillar 2, rozszerzają zakres bezpiecznych przystani dostępnych dla podatników (kalkulacja podlegania pod obowiązki Pillar 2 powinna być przez to prostsza) oraz odnoszą się do problematyki ulg podatkowych. Zmiany zostały przyjęte 5 stycznia i noszą nazwę „Side-by-side Package”.

(Dalsza część artykułu pod materiałem wideo)

Zobacz film: Objaśnienia MF w sprawie Beneficial Owner (WHT) – game changer czy nihil novi?

Ministerstwo Finansów opublikowało długo oczekiwane objaśnienia podatkowe dotyczące kluczowego pojęcia w podatku u źródła (WHT) – Beneficial Owner (BO). Wokół tego zagadnienia przez lata narosło wiele mitów, niepewności interpretacyjnych i kontrowersji praktycznych. Zapraszamy do obejrzenia filmu.

Poniżej krótkie omówienie zmian:

System side-by-side

Jurysdykcje, które posiadają swój własny system opodatkowania wyrównawczego uznany za równoważny z Pillar 2 oraz w których zlokalizowane są jednostki dominujące najwyższego stopnia (po angielsku: „ultimate parent entity” - UPE), mogą wybrać opcje niepodlegania pod regulacje Pillar 2. Dla takich jurysdykcji sporządzona zostanie specjalna lista. Jedynym krajem wpisanym na tę listę są na chwilę obecną Stany Zjednoczone – regulacja ta w praktyce została skrojona właśnie po to aby spod systemu Pillar 2 wyłączyć amerykańskie grupy kapitałowe.

System przewiduje 2 typy bezpiecznych przystani - SbS Safe Harbour i UPE Safe Harbour:

  • SbS Safe Harbour - polega na tym, że jeżeli jednostka dominująca najwyższego szczebla (UPE) grupy ma siedzibę w jurysdykcji z własnym, równoważnym systemem do Pillar 2 (tzw. Qualified SbS Regime), grupa może wybrać podleganie pod lokalny system opodatkowania wyrównawczego, a w efekcie globalny podatek wyrównawczy (IIR) oraz podatek wyrównawczy od niedostatecznie opodatkowanych zysków na podstawie (UTPR) uznaje się za zerowy dla wszystkich jednostek w grupie. Co istotne jednak, SbS Safe Harbour nie wpływa na stosowanie krajowych podatków wyrównawczych (QDMTT) – pozostają one w pełni stosowane i mogą być nakładane na podmioty mające rezydencję w innych jurysdykcjach przez lokalne władze skarbowe. SbS Safe Harbour nie ma zastosowania do grup, których UPE znajduje się w jurysdykcji bez Qualified SbS Regime.
  • UPE Safe Harbour - UPE Safe Harbour to mechanizm dający uproszczenie wyłącznie dla jurysdykcji UPE. Jeżeli UPE grupy ma siedzibę w jurysdykcji posiadającej Qualified UPE Regime (póki co nie ma żadnej takiej jurysdykcji na liście), grupa może dokonać wyboru tego safe harbour, a wówczas podatek wyrównawczy na podstawie UTPR w odniesieniu do jednostek zlokalizowanych w jurysdykcji UPE jest uznawany za zerowy. Mechanizm ten nie wpływa na stosowanie IIR ani UTPR wobec jednostek położonych poza jurysdykcją UPE oraz pozostaje bez znaczenia dla funkcjonowania QDMTT.

Bezpieczne przystanie

W zakresie bezpiecznych przystani zaproponowano przez OECD następujące rozwiązania:

  • Wprowadzenie Simplified ETR Safe Harbour – to stała bezpieczna przystań polegająca na tym, że efektywną stawkę podatkowa (dochód kwalifikowany i podatki kwalifikowane) określa się na podstawie uproszczonych danych wynikających z raportów finansowych grupy z uwzględnieniem kilku, a nie kilkudziesięciu jak dotychczas korekt. Jeśli ETR danej grupy określony w ten uproszczony sposób będzie wyższy od 15% to podatek wyrównawczy będzie ustalany jako „0” i nie będzie wówczas potrzeby przeprowadzania skomplikowanych kalkulacji dochodu kwalifikowanego i podatków kwalifikowaych nałożonych przez obecne przepisy Pillar 2.
  • Przedłużenie obowiązywania przejściowej bezpiecznej przystani CbCR – zgodnie z dotychczasowymi regulacjami, przejściowa bezpieczna przystań CbCR jest dostępna maksymalnie do roku 2026, niemniej Side-by-side Package przedłuża jej stosowanie również na rok 2027. Przedłużenie to ma służyć sprawnemu przejściu w reżim Simplified ETR Safe Harbour (w okresie obowiązywaniu obu uproszczeń, grupy będą mogły wybrać czy stosować przejściową przystań CBCR czy Simplified ETR Safe Harbour).
  • Wprowadzenie Substance-based Tax Incentives (SBTI) Safe Harbour – nowa bezpieczna przystań, która przy kalkulacji ETR pozwala na zwiększenie kwoty podatków (a więc powiększenie też ETR) o niższą z dwóch pozycji: tzw. QTI (Qualified Tax Incentives) albo Substance Cap. Do tej pory, ulgi, kredyty i odliczenia podatkowe zasadniczo pogarszały sytuację grup kapitałowych w kontekście Pillar 2 (pomniejszały podatki, co mogło spowodować spadek ETR poniżej progu 15%). Teraz ma się to zmienić poprzez wprowadzenie QTI. QTI oznaczają lokalne ulgi podatkowe, które są kalkulowane jako wypadkowa realnej obecności gospodarczej podatnika w danym kraju, tzn. są kalkulowane w oparciu o poniesione wydatki inwestycyjne (dobrym przykładem może być polska ulga B+R) albo w oparciu o wysokość wyprodukowanych dóbr (np. energii). Nie dotyczą z kolei grantów lub dotacji przyznawanych w drodze decyzji organów podatkowych. Jednocześnie, OECD nie chciało dopuścić do sytuacji, w której bardzo duże ulgi nie korespondowałyby z realną substancją gospodarczą podatnika w danej jurysdykcji. Dlatego wprowadzono też limit (Substance Cap), który liczony jest jako określony % kosztów płacowych albo aktywów materialnych grupy w danej jurysdykcji.

Jak widać, wprowadzone rozwiązania nie mają charakteru kosmetycznego, lecz prowadzą do istotnych i odczuwalnych zmian w sposobie opodatkowania w ramach Pillar 2. Będą one szczególnie interesujące dla polskich spółek będących częścią amerykańskich grup kapitałowych oraz podmiotów korzystających z preferencji podatkowych w Polsce (ulg, zwolnień podatkowych, preferencji w zakresie opodatkowania CIT), niemniej zawierają też propozycje, które mogą zainteresować wszystkich podatników będących w zakresie Pillar 2 z uwagi na przewidziane uproszczenia kalkulacyjne. Czekamy teraz na ruch polskiego ustawodawcy.

Zapoznaj się z pełną ofertą: Doradztwo CIT