Od wielu lat nieprzerwanie toczy się dyskusja czy transformatory i rozdzielnice elektroenergetyczne są opodatkowane podatkiem od nieruchomości jako budowle W praktyce wątpliwości pojawiały się najczęściej w sytuacjach, gdy transformatory lub rozdzielnice były zlokalizowane w osobnych obiektach (stacjach transformatorowych czy budynkach o przeznaczeniu produkcyjnym). Powstawało wówczas pytanie, czy należy traktować je jako element sieci lub linii elektroenergetycznej, jako część budynków, w których się znajdują (a w konsekwencji opodatkować wyłącznie sam budynek), czy też jako odrębne urządzenia, niepozostające w związku z żadnym obiektem budowlanym, a tym samym niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

(Dalsza część artykułu pod materiałem wideo)

Zobacz film: Sporne środy. Jak odzyskać nadpłacony podatek?

Dowiedz się, jak odzyskać nadpłacony podatek. Eksperci CRIDO omawiają definicję nadpłaty, procedurę, terminy, korekty i najczęstsze błędy podatników.

Samo umiejscowienie transformatora lub rozdzielnicy w budynku nie przesądza jeszcze o jego braku opodatkowania, zwłaszcza gdy budynek ten pełni wyłącznie funkcje ochronnej „obudowy” dla tego urządzenia. Takie podejście znalazło potwierdzenie m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2025 r., sygn. III FSK 1208/23 oraz z 21 stycznia 2025 r., sygn. III FSK 204/24. W tych sprawach sądy podkreślały, że stacje transformatorowe i rozdzielnie nie pełniły roli pomocniczej wobec budynków, lecz odwrotnie to budynki zostały wzniesione wyłącznie po to, aby chronić urządzenia techniczne będące elementem infrastruktury sieciowej.

Miało to jednak zastosowanie tylko w odniesieniu do urządzeń, które tworzyły wraz z liniami elektroenergetycznymi i innymi elementami infrastruktury spójną sieć elektroenergetyczną, służącą przesyłowi, dystrybucji lub transformacji energii. To właśnie funkcjonalny związek z linią elektroenergetyczną (tworzącą sieć elektroenergetyczną), a nie sam fakt istnienia urządzenia, decydował o opodatkowaniu. Z tego względu, w praktyce każdorazowo konieczne jest ustalenie, czy dane urządzenie pozostaje w rzeczywistym i funkcjonalnym związku z linią lub siecią elektroenergetyczną, przy czym o istnieniu takiego związku nie zawsze można mówić.

Wątpliwości pojawiają się w szczególności w przypadkach transformatorów i rozdzielnic zlokalizowanych wewnątrz budynków, np. produkcyjnych lub magazynowych. Przykładowo, w hali produkcyjnej urządzenia te mogą być zainstalowane wyłącznie – w pewnym uproszczeniu – dla zapewnienia prawidłowego zasilania maszyn i instalacji działających w tym budynku. Energia po transformacji nie trafia wówczas do odbiorców zewnętrznych ani nie zasila jakichkolwiek budowli czy konkretnych budynków, a same urządzenia nie są w żaden sposób powiązane z linią tworzącą siecią elektroenergetyczną. W takim układzie pełnią one w zasadzie taką samą funkcję co elementy instalacji elektrycznej budynku. Jeżeli urządzenia te służą wyłącznie zasilaniu instalacji i maszyn wykorzystywanych w danym obiekcie oraz nie realizują funkcji przesyłowych ani dystrybucyjnych, należałoby przyjąć, że nie powinny być traktowane jako odrębny przedmiot opodatkowania.

Powyższy pogląd pewnemu wzmocnieniu uległ na gruncie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązujących od 2025 r. Wprost wyartykułowano w nich bowiem, że  kluczowe znaczenie dla uznania danego obiektu za urządzenie budowlane (a więc budowlę) ma to, czy dane urządzenie jest „bezpośrednio” związane i „niezbędne” do użytkowania konkretnego obiektu budowlanego. Przy czym w przypadku urządzeń zlokalizowanych w budynkach związek ten musiałby być wykazywany z innym obiektem niż sam budynek, np. z siecią elektroenergetyczną lub inną budowlą. Podobne wymogi funkcjonowały również na gruncie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2025 r. – nie były one jednak wprost zapisane w ustawie, a wynikały z orzecznictwa sądów administracyjnych. Choć nowe przepisy nie eliminują całkowicie ryzyka sporów z organami podatkowymi, wyraźnie wzmacniają argumentację podatników w tego typu przypadkach.

Zapoznaj się z pełną ofertą: Postępowania podatkowe i spory sądowe