Sąd UE opublikował wyrok (wyrok z 11 lutego sygn. T‑689/24), który może odmienić sposób rozliczania VAT u wielu podatników. W sprawie uznano bowiem, że polskie przepisy nakazujące czekać z odliczeniem VAT do momentu otrzymania faktury są niezgodne z prawem unijnym. Efekt? Bardzo dobra wiadomość dla przedsiębiorców – VAT będzie można odliczyć szybciej.

Teraz liczy się jedno: aby w chwili składania deklaracji mieć fakturę. Jeśli tak jest, odliczenie przysługuje za miesiąc, w którym powstał obowiązek podatkowy po stronie sprzedawcy (co do zasady kiedy dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę), a nie za miesiąc, w którym otrzymaliśmy dokument zakupowy.

(Dalsza część artykułu pod materiałem wideo)

Zobacz film: Odliczenie VAT naliczonego – zasady

Ustawa VAT wprowadza jedną prostą zasadę dotycząca odliczania podatku. Mianowicie odliczyć możemy wszystko, co związane jest z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jak wygląda to w praktyce? Zapraszamy na film.

Co konkretnie się zmienia?

Do tej pory, zgodnie z przepisami firmy były zmuszone czekać z odliczeniem VAT do momentu, aż otrzymają fakturę – co niejednokrotnie powodowało czasowe odroczenie odliczenia (lub w skrajnym przypadku nawet jego brak. Polskie przepisy podatkowe nie przewidują bowiem mechanizmu, w ramach którego można „zmusić” sprzedawcę do wystawienia dokumentu sprzedaży).

Teraz Sąd UE jasno wskazał, że takie „opóźnianie” nie ma podstaw w Dyrektywie VAT. Prawo do odliczenia powstaje w momencie dostawy towaru lub wykonania usługi, a faktura jest jedynie formalnym dokumentem potwierdzającym to prawo – nie jego warunkiem.

Jeżeli więc przykładowo to luty 2026 jest miesiącem transakcji, a faktura pojawi się u nabywcy dopiero w marcu (ale jeszcze przed terminem na złożenie deklaracji za luty, czyli do 25 marca), przedsiębiorca ma pełne prawo odliczyć VAT już w swoim rozliczeniu za luty.

Dlaczego to duża zmiana dla przedsiębiorców?

Po pierwsze znika „przymusowe zamrażanie” środków w ramach zapłaconego kontrahentowi VAT naliczonego. W wielu branżach faktury potrafią docierać do nabywcy dopiero pod koniec następnego miesiąca. Dotąd oznaczało to konieczność przesunięcia odliczenia VAT o kolejny okres, często bez winy kupującego.

Po drugie – przyspiesza i ułatwia zamykanie miesiąca. Jeżeli faktura dotrze przed złożeniem deklaracji, można ją ująć „wstecz”, co daje działom księgowym znacznie większą elastyczność.

Po trzecie — mniej sporów. Skoro przedsiębiorca posiada bowiem fakturę w momencie składania deklaracji, a organ ma pełną możliwość ją zweryfikować. Sąd UE podkreślił, że w takich przypadkach nie ma mowy o ryzyku nadużyć.

A co z KSeF? Tu wyrok idealnie wpisuje się w nową rzeczywistość

Obowiązkowe efakturowanie wzmacnia skutki orzeczenia. W KSeF data doręczenia faktury jest jasna i obiektywna — bez maili, opóźnień i „zaginionych PDF-ów”.

To oznacza, że firmy:

  • łatwiej wykażą, kiedy faktycznie otrzymały dokument,
  • szybciej zidentyfikują faktury dotyczące „poprzedniego” miesiąca,
  • bezpiecznie zastosują wcześniejsze odliczenie VAT.

W praktyce połączenie wyroku Sądu UE z KSeF sprawia, że rozliczenia VAT stają się bardziej przejrzyste i przewidywalne niż kiedykolwiek wcześniej.

Co dalej?

Jako że Sąd UE nie pozostawił wątpliwości co do zgodności regulacji z Dyrektywą VAT, polskie przepisy będą musiały zostać zmienione. Przedsiębiorcy nie muszą natomiast czekać — wyrok działa bezpośrednio i można stosować go już teraz, w najbliższej deklaracji.

W przypadku gdybyśmy chcieli skorzystać z przyspieszonego odliczenia, szczególnie w pierwszych miesiącach po publikacji wyroku należy spodziewać się pytań ze strony organu podatkowego. Nie możemy bowiem wykluczyć, że początkowo organy nie będą miały jasnych wytycznych do akceptacji takiego podejścia, a to spowoduje dodatkowe pytania i prośby o wyjaśnienia.

Ponadto, warto na moment zatrzymać się przy własnych procesach. W wielu przedsiębiorstwach systemy finansowo‑księgowe czy wewnętrzne procedury nadal działają w oparciu o starą zasadę „odliczamy w miesiącu otrzymania faktury”. ”Nowa” logika powinna zostać zatem odwzorowana w ustawieniach systemowych, tak aby nie doszło do zamieszania i błędów w rejestrach. Szczególnie w przypadku istotnie zautomatyzowanych procesów księgowych i raportingowych, konieczne będzie sprawdzenie, jak dane przepływają przez ERP, jak szybko faktury trafiają do księgowości i czy KSeF jest odpowiednio zintegrowany z procesem zamknięcia miesiąca.

Jednocześnie, patrząc na stanowisko Sądu UE nie ulega wątpliwości, że dla niektórych podatników nowe podejście w zakresie momentu powstania prawa do odliczenia uzasadni nie tylko zmianę podejścia w bieżących rozliczeniach, ale również dokonanie korekt historycznych rozliczeń, a w ich rezultacie - uzyskanie odsetek od "przesuniętego" VAT naliczonego. Takie działanie powinny rozważyć szczególnie podmioty raportujące istotne kwoty VAT naliczonego z tytułu zakupów krajowych (bieżące duże zakupy, centra zakupowe, podmioty realizujące projekty inwestycyjne), również z nakierowaniem na określone branże - takie jak sektor produkcyjny, przemysłowy czy budowlany. Gdybyście chcieli Państwo porozmawiać o tym jak takie korekty mogłyby wpłynąć na Wasze rozliczenia podatkowe - zachęcamy do kontaktu.