Na naszym blogu informowaliśmy już o opóźnieniach w pracach legislacyjnych w zakresie krajowych przepisów wykonawczych do regulacji CBAM (LINK[1]). Z powodu konfliktu kompetencyjnego pomiędzy Ministrem Finansów a Ministrem Klimatu i Środowiska ciągle jeszcze nie wyznaczono organu właściwego do realizowania zadań z zakresu CBAM, w tym do rejestrowania przedsiębiorców jako tzw. upoważnionych zgłaszających, który to status będzie niezbędny do zaimportowania towarów objętych CBAM od 2026 roku. Niestety, wszystko wskazuje na to, że również na gruncie przepisów EUDR mających przeciwdziałać wylesianiu krajowe przepisy implementujące zostaną przyjęte na ostatnią chwilę, tj. krótko przed 30 grudnia 2025 roku czyli planowaną datą rozpoczęcia stosowania tej regulacji przez dużych i średnich przedsiębiorców w całej UE.

(Dalsza część artykułu pod materiałem wideo)

Zobacz film: Klasyfikacja krajów dla potrzeb EUDR – co oznacza dla Twojej firmy?

Klasyfikacja krajów według EUDR – co muszą wiedzieć firmy przed grudniem 2025

Od 30 grudnia 2025 r. wchodzą w życie przepisy EUDR – unijnego rozporządzenia przeciwko wylesianiu. Nowe regulacje oznaczają obowiązek oceny ryzyka kraju pochodzenia towarów i wdrożenia odpowiednich procedur due diligence. Wyjaśniamy, co oznacza klasyfikacja krajów i jak wpłynie na obowiązki firm.

Status prac

W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano niedawno informację o projekcie ustawy „wdrażającej” rozporządzenie EUDR do polskiego porządku prawnego[2]. Samo rozporządzenie i wynikające z niego obowiązki wiążą bezpośrednio wszystkie podmioty unijne. Niemniej, niektóre kwestie natury organizacyjnej i wykonawczej zostały pozostawione państwom członkowskim do samodzielnego uregulowania. Jak wskazano w ww. wykazie prac legislacyjnych, Rada Ministrów planuje przyjąć projekt takiej ustawy wdrażającej dopiero w czwartym kwartale 2025 roku. Warto przy tym pamiętać, że po uzgodnieniu treści przepisów przez rząd konieczne będzie jeszcze przeprowadzenie pełnej ścieżki legislacyjnej w Parlamencie, podpis Prezydenta oraz publikacja ustawy w Dzienniku Ustaw.

Mimo że część krajowych przepisów wykonawczych ma być bardziej skupiona na aspektach organizacyjnych (określenie organów właściwych do kontroli respektowania przepisów EUDR /patrz też niżej/, ich uprawnień oraz procedur działania), to niektóre z przepisów będą dotyczyły bezpośrednio relacji wskazanych organów z przedsiębiorcami (np. zasady prowadzenia kontroli, nakładanie sankcji za nieprzestrzeganie wymogów EUDR, tryb wprowadzenia natychmiastowych środków tymczasowych, czy żądania działań naprawczych od przedsiębiorców). Z tego względu przedsiębiorcy objęci EUDR powinni mieć zapewniony odpowiedni czas na zapoznanie się z procedowanymi przepisami krajowymi, o co może być trudno przy tak napiętym kalendarzu prac legislacyjnych.

Cztery organy

Jako ciekawostkę można wskazać, że z informacji zawartej w wykazie prac legislacyjnych wyłania się odpowiedź na jedną z podstawowych wątpliwości co do kwestii kontroli przestrzegania wymogów EUDR. W unijnym rozporządzeniu wskazane są dla państw członkowskich konkretne cele kontroli, określone procentem liczby podmiotów objętych EUDR, jakie mają zostać skontrolowane w danym roku, w podziale na kraje niskiego, standardowego i wysokiego ryzyka produkcji towarów niezgodnych z przepisami (w tym ostatnim przypadku ustalono też cel dotyczący ilości zweryfikowanych produktów). Po lekturze przepisów mogła się szybko nasunąć wątpliwość jak w praktyce gospodarczej tak wyśrubowane cele kontroli mają zostać osiągnięte. Szczególnie w pierwszych latach obowiązywania przepisów wykonanie takich założeń może być bardzo trudne ze względu na ograniczone zasoby organów administracji i wielość podmiotów na rynku.

W tym zakresie polski ustawodawca w założeniach do projektu ustawy wdrażającej EUDR wskazał, że planuje rozdzielić przedmiotowo uprawnienia organu właściwego na aż cztery różne organy:

  • Inspekcję Ochrony Środowiska – w zakresie drewna i produktów z niego pochodzących;
  • Inspekcję Handlową – w zakresie kauczuku i produktów z niego pochodzących;
  • Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych – w zakresie kakao, kawy, palmy olejowej, soi i produktów z nich pochodzących;
  • Inspekcję Weterynaryjną – w zakresie bydła i produktów z niego pochodzących.

Wydaje się, że podział ten jest logiczny, merytorycznie uzasadniony i dla sporej części przedsiębiorców będzie się wiązał z ewentualnym kontaktem tylko z jednym z tych organów. Choć na pewno znajdą się na rynku firmy, których zakres działalności produkcyjnej i handlowej sprawi, że będą mogły podlegać kontrolom więcej niż jednej z wymienionych inspekcji.

Gdy tylko zostaną zaprezentowane szczegóły projektu krajowej ustawy implementującej, niezwłocznie napiszemy o tym na blogu – zachęcamy do subskrypcji i bieżącego śledzenia!

A jeśli są Państwo zainteresowani pogłębieniem zagadnienia lub macie pytania w zakresie obowiązków EUDR, zachęcamy do kontaktu ze specjalistami CRIDO.

[1] https://crido.pl/blog-taxes/co-dalej-z-cbam/

[2] https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-niektorych-ustaw-w-zwiazku-z-wdrozeniem-rozwiazan-dotyczacych-zwalczania-wylesiania-i-degradacji-lasow

Zapoznaj się z pełną ofertą: EUDR (przeciwdziałanie wylesianiu) | Handel międzynarodowy (Global trade) | Doradztwo celne i obrót międzynarodowy