W dniu 23 listopada 2018 r. opublikowano ustawę wprowadzającą między innymi znaczące zmiany w zakresie cen transferowych. O ile część z proponowanych zmian ma na celu uproszczenie obowiązków dokumentacyjnych, czego przykładem może być np. zwolnienie z takiego obowiązku dla niektórych transakcji krajowych, to w ślad za tymi zmianami podążają inne istotne zmiany, które wskazują na bardziej restrykcyjne podejście do weryfikacji rynkowości rozliczeń (niezależnie od obowiązku dokumentacyjnego).

Przepisy dają podatnikowi możliwość zastosowania nowych reguł dokumentacyjnych już do transakcji realizowanych w roku podatkowym rozpoczynającym się po dniu 31 grudnia 2017 r. W praktyce oznacza to, że podatnik sporządzając dokumentację cen transferowych za rok bieżący staje przed wyborem z którego reżimu prawnego skorzystać,

Jak to często bywa, „diabeł tkwi w szczegółach”, toteż dzisiejszy wpis dedykujemy kilku praktycznym aspektom, z którymi wiązać się będzie decyzja o zastosowaniu nowego reżimu prawnego dokumentowania transakcji już w stosunku do roku bieżącego.

„Fiskus wyciągający rękę do podatnika”

Dobrowolne skorzystanie przez podatnika z nowych zasad dokumentacyjnych już za rok 2018 może w znacznym zakresie zredukować obciążenia administracyjne. W odniesieniu do progów transakcyjnych, ustawodawca w dużej mierze powraca bowiem do zasad obowiązujących do roku 2016, uniezależniając wartość transakcji podlegającej dokumentacji od wielkości podatnika. Nowe progi zostały określone na poziomie 10 mln zł w przypadku transakcji finansowych i towarowych oraz 2 mln zł dla transakcji usługowych i pozostałych (por. art. 11k CIT). Ponadto, nowe przepisy art. 11n CIT wyłączają spod obowiązku dokumentacyjnego transakcje realizowane pomiędzy podmiotami krajowymi, które nie korzystają ze zwolnień i nie poniosły straty podatkowej. Patrząc na treść nowych przepisów art. 11k i 11n CIT, nowe zasady dokumentowania mogą w znaczący sposób zredukować zakres transakcji podlegających dokumentacji lokalnej, względem reguł obowiązujących od stycznia 2017 r.

„Atak pomocnej dłoni”

Należy podkreślić, że wybierając nowe zasady dokumentowania transakcji już za rok 2018, podatnik ma obowiązek wykazania się konsekwencją w stosowaniu „najnowszych” zasad. Decydując się na udokumentowanie transakcji za rok 2018 według zasad wprowadzanych ustawą nowelizującą należy mieć na względzie, że określając zakres podmiotowy obowiązku dokumentacyjnego podatnik musi rozpatrywać swoje relacje gospodarcze również pod kątem nowej definicji podmiotów powiązanych (art. 11a ust. 1 pkt 4 CIT), który stanowi o występowaniu powiązań w sytuacji wywierania znaczącego wpływu na inny podmiot, co poprzez zwiększenie ilość podmiotów powiązanych w rozumieniu CIT może w praktyce zwiększyć pulę transakcji podlegających udokumentowaniu.

Przy podjęciu decyzji w zakresie reżimu prawnego dokumentacji na rok 2018 pomocny może okazać się głos panelistów w osobach przedstawicieli Ministerstwa Finansów i KAS, który wybrzmiał w dniu 15 listopada br. podczas drugiego dnia konferencji organizowanej przez Centrum Cen Transferowych. W ramach wystąpień podkreślono, że skorzystanie z nowych przepisów w zakresie dokumentacji wiązać się będzie również z koniecznością złożenia nowej formuły oświadczenia w tym zakresie. Dla przypomnienia, w świetle nowych przepisów art. 11m CIT, podatnik, poza złożeniem oświadczenia o kompletności dokumentacji lokalnej będzie również zobligowany do oświadczenia o rynkowości warunków transakcji. Oświadczenie będzie musiał podpisać kierownik jednostki w rozumieniu ustawy o rachunkowości, a przepisy wyłączają w tym zakresie możliwość działania przez pełnomocnika. Fundamentalne zmiany w zakresie zakresu oświadczeń inklinują również zmiany odpowiedzialności za uchybienie obowiązkowi na gruncie KKS. W świetle nowego art. 56c § 1 KKS, kto nie składa oświadczenia o cenach transferowych, albo składa to oświadczenie po terminie lub poświadcza w nim informacje niezgodne ze stanem rzeczywistym podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.

Jak podsumował natomiast jeden z przedstawicieli organów terenowych KAS (UCS w Warszawie), w przypadku podjęcia w toku kontroli ustaleń w zakresie cen transferowych, treść nowego oświadczenia będzie ułatwiała kontrolującym przygotowanie wniosku o przeprowadzenie postepowania przygotowawczego w sprawie karnej skarbowej, a jego rozpatrywaniem zajmować się będą pracownicy komórek postępowań przygotowawczych, którzy niestety nie posiadają wiedzy w obszarze cen transferowych.

*   *   *

Podsumowując, skorzystanie z nowych zasad dokumentacji na poziomie lokalnym za rok 2018, może zredukować czas potrzebny na wywiązanie się z obowiązków względem doświadczeń roku 2017. Podatnicy podejmując decyzję muszą być jednak świadomi drugiego z podstawowych celów, jakie przyświecają nowym regulacjom, którym jest uszczelnienie PIT i CIT. Korzystając z nowego reżimu prawnego należy pamiętać przede wszystkim o nowym definiowaniu powiązań między podmiotami oraz precyzyjnym usankcjonowaniu rynkowości na gruncie KKS.

Korzystając z prawa wyboru warto zatem przeanalizować realizowane w bieżącym roku transakcje pod kątem obu reżimów prawnych. W roku 2019 podatnik nie będzie miał już takiego wyboru.