5 grudnia 2025 roku podczas konferencji Agencji Badań Medycznych (ABM) przedstawiono szczegółowy plan działalności na nadchodzący rok. ABM, jako kluczowa instytucja wspierająca rozwój innowacji biomedycznych w Polsce, zapowiada intensyfikację działań w obszarze badań klinicznych, wdrażania rozwiązań cyfrowych oraz budowania ekosystemu współpracy nauki, przemysłu i administracji.
 
W 2026 roku szczególny nacisk położono na rozwój kompetencji młodych badaczy, cyfryzację procesów badawczych, a także zwiększenie udziału polskich ośrodków w międzynarodowych projektach badawczych. Plan odpowiada na najważniejsze wyzwania systemowe, takie jak starzenie się społeczeństwa, niedobory kadrowe czy konieczność integracji danych medycznych.

Wśród kontynuowanych filarów działalności ABM znajdują się otwarte nabory na niekomercyjne badania kliniczne (II kwartał, 300 mln PLN) oraz eksperymenty badawcze (III kwartał, 125 mln PLN), które stanowią fundament wsparcia dla innowacyjnych projektów medycznych. W 2026 roku pojawią się także nowe inicjatywy – program „Powroty ABM”, dedykowany powracającym naukowcom (III kwartał, 18 mln PLN), oraz konkurs na niekomercyjne badania kliniczne oparte na protokole międzynarodowym, realizowane z udziałem polskich ośrodków jako National Coordination Center (IV kwartał, 150 mln PLN). Te działania mają na celu nie tylko wzmocnienie pozycji polskiej nauki na arenie międzynarodowej, ale także zwiększenie dostępności innowacyjnych terapii dla pacjentów w kraju.

Na szczególną uwagę zasługują konkursy, w których aplikować mogą przedsiębiorcy, mające kluczowe znaczenie dla rozwoju innowacji w polskim sektorze biomedycznym.
 

Konkurs na opracowanie i rozwój innowacyjnych rozwiązań w obszarze nowych postaci farmaceutycznych produktów leczniczych oraz leków generycznych – II edycja

  • Cel: Wsparcie prac badawczo-rozwojowych nad innowacyjnymi rozwiązaniami w zakresie produktów leczniczych, w tym nowych postaci farmaceutycznych oraz leków generycznych.
  • Dla kogo: Przedsiębiorstwa farmaceutyczne i zespoły badawcze nastawione na wdrożenie wyników do praktyki klinicznej i przemysłowej.
  • Zakres: Rozwój leków generycznych, nowych form podania (np. systemy o przedłużonym uwalnianiu, postacie transdermalne, iniekcje o przedłużonym działaniu, formulacje pediatryczne/geriatryczne), produkty o zmodyfikowanym uwalnianiu oraz produkty lecznicze złożone.
  • Planowany termin realizacji: Q I 2026 r.
  • Alokacja: 90 mln PLN

 

Konkurs na rozwój projektów badawczo-rozwojowych w obszarze medycyny translacyjnej TRANSMED I – II edycja

Cel: Finansowanie badań aplikacyjnych i przedklinicznych, przygotowanie do badań klinicznych (TRL2 do TRL5).

  • Dla kogo: Przedsiębiorstwa i konsorcja realizujące projekty w obszarze innowacyjnych technologii nielekowych (biomarkery, wyroby do diagnostyki medycznej, cyfrowe wyroby medyczne), repozycjonowanych produktów leczniczych oraz terapii zaawansowanych (ATMP).
  • Zakres: Wsparcie projektów w obszarach takich jak onkologia, choroby neurodegeneracyjne, choroby układu krążenia, choroby metaboliczne i rzadkie.
  • Planowany termin realizacji: Q IV 2026 r.
  • Alokacja: 300 mln PLN

W 2026 roku ABM ma w planach także kontynuowanie działań mających na celu budowę innowacyjnego ekosystemu biomedycznego w Polsce, czego przykładem jest Warsaw Health Innovation Hub (WHIH) – platforma współpracy publiczno-prywatnej, która integruje przedsiębiorstwa, organizacje pozarządowe, uczelnie, fundacje i instytucje publiczne wokół wspólnych projektów, mentoringu, programów rozwojowych dla studentów oraz cyklicznych spotkań tematycznych, szczególnie w obszarach takich jak dane w ochronie zdrowia, badania kliniczne czy onkologia. Celem WHIH jest wymianie wiedzy i doświadczeń oraz wspieranie rozwoju kompetencji biznesowych, technologicznych i klinicznych wśród zespołów badawczych, tworząc środowisko przyjazne wdrażaniu innowacji.
 

Komentarz eksperta

Choć zaplanowany budżet ABM na rok 2026 wynoszący blisko 1 mld PLN na pierwszy rzut oka wygląda imponująco, to szczegółowe rozpisanie środków na poszczególne działania budzi pewne wątpliwości. Zaledwie 390 mln zł przeznaczono na konkursy, w których mogą startować firmy (TRANSMED: 300 mln zł, leki generyczne i nowe postaci farmaceutyczne: 90 mln zł), przy czym niekomercyjne projekty naukowe oraz centra wsparcia badań klinicznych otrzymają ok. 600 mln PLN.

Takie proporcje pokazują, że realne wsparcie innowacji w prywatnym sektorze biomedycznym pozostaje ograniczone. Firmy o dużym potencjale wdrożeniowym, zdolne szybko przekuć wyniki badań w produkty dostępne dla pacjentów, mają bardzo ograniczone możliwości aplikowania o granty.

Obawy budzą także ostatnie doniesienia prasowe o racjonalizacji wydatków Ministerstwa Zdrowia na badania biomedyczne. W dokumentach rządowych pojawiały się bowiem zapowiedzi ograniczenia dotowania działań Agencji celem przesunięcia środków na zadania o charakterze publicznym i systemowym. W efekcie może to prowadzić do zahamowania i tak już dość mocno ograniczonego rozwoju innowacyjnych rozwiązań medycznych w Polsce, jeszcze większego ograniczenia transferu technologii do praktyki klinicznej oraz pogłębienia osłabienia konkurencyjności polskich firm na rynku międzynarodowym.