Transformacja energetyczna Unii Europejskiej wymaga nie tylko rozwoju krajowych źródeł odnawialnych, ale także ścisłej współpracy transgranicznej. W odpowiedzi na te potrzeby powstał proces obejmowania projektów statusem CB RES (Cross-Border Renewable Energy Sources), który wspiera realizację projektów o znaczeniu strategicznym dla integracji rynku energii, bezpieczeństwa energetycznego oraz osiągnięcia celów klimatycznych UE. Poniżej przedstawiamy szczegółową charakterystykę mechanizmu CB RES, jego korzyści oraz proces aplikacyjny.

 

Czym są projekty transgraniczne w dziedzinie energetyki odnawialnej?

CB RES (Cross-Border Renewable Energy Projects) to projekty transgraniczne w dziedzinie energetyki odnawialnej, realizowane wspólnie przez co najmniej dwa państwa członkowskie UE (lub państwo członkowskie i kraj trzeci). Ich głównym celem jest produkcja energii ze źródeł odnawialnych, przy czym mogą obejmować wszystkie technologie OZE wymienione w dyrektywie 2018/2001.

O status CB RES mogą ubiegać się projekty obejmujące wszystkie technologie odnawialnych źródeł energii wskazane w art. 2 dyrektywy (UE) 2018/2001. Inicjatywy te mogą koncentrować się na jednej wybranej technologii lub stanowić kombinację kilku rozwiązań OZE. Zakres projektów obejmuje sektory elektroenergetyczny, magazynowania energii, transportowy, ciepłowniczy oraz chłodniczy.

Co istotne, projekty mogą zawierać również komponenty niezwiązane bezpośrednio z wytwarzaniem energii odnawialnej, pod warunkiem ,że są one zgodne z przepisami wymienionymi w art. 3 lit. b)-f) Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/342. Takie elementy muszą stanowić integralną część projektu, skutecznie umożliwiać jego integrację oraz pełnić funkcję pomocniczą względem głównego obiektu wykorzystującego OZE.
 

Korzyści wynikające ze statusu CB RES

Status CB RES:

  • Zapewnia kwalifikowalność do wsparcia finansowego w ramach programu Connecting Europe Facility w obszarze Energii tzw. CEF Energy
  • Nadaje większą widoczność, pewność inwestorów i silniejsze wsparcie ze strony państw członkowskich

 

Proces aplikacyjny o nadanie statusu CB RES

Proces aplikacyjny o status CB RES jest wieloetapowy, wymaga starannego przygotowania dokumentacji oraz spełnienia określonych kryteriów. Proces ten obejmuje następujące etapy:

  1. Złożenie dokumentacji aplikacyjnej

Pierwszy etap stanowi przygotowanie i złożenie kompletnej dokumentacji zgodnie z wytycznymi programu CEF Energy oraz rozporządzeniem delegowanym Komisji Europejskiej.

  1. Ocena według kryteriów CEF i rozporządzenia delegowanego

Złożone wnioski są oceniane przez Komisję Europejską oraz dedykowane zespoły ekspertów.

  1. Lista projektów rekomendowanych do statusu CB RES

Kandydujące projekty, które spełniają wymogi, zostaną zaproponowane do uzyskania statusu CB RES, a tym samym wpisania na listę CB RES.

  1. Przyjęcie listy przez Komisję Europejską

Kolejnym krokiem jest formalne przyjęcie listy projektów przez Komisję Europejską. Zatwierdzenie listy CB RES oznacza oficjalne uznanie projektów za kwalifikujące się do aplikowania o wsparcie w ramach programu CEF Energy.

Po przyjęciu listy CB RES Komisja Europejska ogłasza dedykowany nabór na realizację projektów posiadających status transgranicznych projektów w dziedzinie energetyki odnawialnej. W ramach tego naboru można ubiegać się o dofinansowanie na:

  • Działania inwestycyjne - obejmują zakup, dostawę i rozmieszczenie komponentów, systemów i usług, w tym oprogramowanie, prace rozwojowe, budowlane i instalacyjne związane z projektem CB RES, odbiór instalacji i uruchomienie projektu CB RES
  • Prace przygotowawcze - obejmują działania niezbędne do przygotowania transgranicznej realizacji projektu OZE, takie jak badania przygotowawcze, mapowanie, studia wykonalności, oceny, testowania i walidacji, w tym w formie oprogramowania, oraz wszelkie inne środki wsparcia technicznego, w tym uprzednie działania mające na celu zdefiniowanie i opracowanie transgranicznego projektu OZE oraz podjęcie decyzji w sprawie jego finansowania, takie jak poszukiwanie odnośnych miejsc i przygotowanie pakietu finansowego

Wnioski składane w ramach naboru muszą dotyczyć wyłącznie jednego tematu. Jeśli projekt obejmuje kilka obszarów, należy złożyć osobne aplikacje dla każdego z nich. Wnioski złożone w ramach naboru oceniane są według kryteriów technicznych, środowiskowych i finansowych. Po uzyskaniu dofinansowania projekt przechodzi do fazy realizacji, zgodnie z harmonogramem i warunkami określonymi w umowie grantowej.
 

Aktualny status CB RES

Obecnie trwa nabór do 5. edycji programu CB RES. Wnioski można składać do 5 lutego 2026 r.

Zachęcamy do kontaktu z CRIDO chętnie pomożemy w weryfikacji projektu oraz przygotowaniu dokumentacji aplikacyjnej.