Komisja Europejska zaprezentowała 16 lipca 2025 roku propozycję Wieloletnich Ram Finansowych (MFF) na lata 2028–2034. To nie tylko kontynuacja dotychczasowych priorytetów, ale przede wszystkim nowa architektura finansowania, która ma uprościć dostęp do środków, zwiększyć elastyczność i lepiej odpowiadać na potrzeby państw członkowskich i przedsiębiorstw. Z nieoficjalnych źródeł wynika, że Polska ma być największym beneficjentem nowego budżetu – to szansa, którą należy wykorzystać.
 

Poniżej prezentujemy trzy kluczowe elementy, które są najbardziej istotne z perspektywy przedsiębiorców.

  1. Krajowe i regionalne plany partnerstwa – 1 bln euro w nowej formule

Największą zmianą strukturalną będzie wprowadzenie zintegrowanych planów inwestycyjno-reformatorskich, które zastąpią dotychczasowe rozproszone programowanie sektorowe. W ramach jednego planu państwa członkowskie będą mogły programować środki z aż 14 funduszy UE – w tym EFRR, FS, EFS+ i EFRROW.

Mechanizm działania będzie zbliżony do tego z Krajowego Planu Odbudowy (KPO) – wypłaty będą uzależnione od realizacji kamieni milowych i celów reform. Część alokacji pozostanie niezaplanowana („kwota elastyczności”), co pozwoli reagować na kryzysy i nowe potrzeby polityczne. Plany będą tworzone we współpracy z władzami krajowymi i regionalnymi z możliwością uwzględnienia specyfiki terytorialnej.

Dla przedsiębiorstw oznacza to konieczność aktywnego uczestnictwa w kształtowaniu planów i dostosowania projektów do celów polityki UE.

 

  1. Europejski Fundusz na rzecz Konkurencyjności (ECF) – 450 mld euro na strategiczne sektory

ECF to nowy instrument finansowy, który ma zastąpić dotychczasową „mozaikę nakładających się na siebie programów” i uprościć dostęp do środków unijnych. Fundusz będzie działał na podstawie jednolitego zbioru przepisów i obejmie m.in. dotacje, pożyczki, zamówienia publiczne oraz instrumenty kapitałowe. Skonsoliduje on m.in. następujące programy: Digital Europe, EU4Health czy Europejski Fundusz Obronny. Najważniejsze obszary wsparcia mają obejmować:

  • czystą transformację i dekarbonizację przemysłu (67,4 mld EUR),
  • zdrowie i bioekonomię (22,6 mld EUR),
  • transformację cyfrową (54,8 mld EUR),
  • obronność i przestrzeń kosmiczną (130,7 mld EUR),
  • program Horyzont Europa (175,3 mld EUR) – jako osobny, ale ściśle powiązany komponent.

Dla firm to szansa na dostęp do szerokiego wachlarza instrumentów – od dotacji po gwarancje i instrumenty finansowe – w ramach jednego, zintegrowanego systemu. Uproszczone procedury i wspólne zasady mają przyspieszyć finansowanie i zwiększyć jego efektywność.

 

  1. Budżet dla bezpieczeństwa i odporności – nowa architektura wsparcia dla przemysłu obronnego

Nowe MFF przewiduje także spójne podejście do finansowania europejskiej unii obronnej. Wsparcie będzie realizowane przez cztery filary.

  • ECF (obszar tematyczny „Resilience and Security, Defence industry and Space”)
  • Krajowe i regionalne plany partnerstwa (możliwość dobrowolnego przeznaczenia środków na lokalny przemysł obronny)
  • Connecting Europe Facility (mobilność wojskowa)
  • European Peace Facility (działania poza granicami UE)

To ważny sygnał dla firm z sektora obronnego i technologii podwójnego zastosowania. UE stawia na strategiczną autonomię i gotowość do reagowania na zagrożenia.

 

Co dalej?

Nowe ramy finansowe to nie tylko budżet – to nowa logika działania. Dla przedsiębiorstw oznacza to konieczność uważnego śledzenia planów krajowych, aktywnego udziału w konsultacjach i gotowości do szybkiego reagowania na nowe instrumenty wsparcia.