3 grudnia 2025 r. Komisja Europejska ogłosiła strategię, która ma wzmocnić odporność gospodarki UE na rosnące ryzyka geopolityczne i technologiczne. Dokument, choć nie jest aktem prawnym, wyznacza kierunek przyszłych regulacji i polityk, przesuwając akcent z reaktywności na systematyczne zarządzanie ryzykiem. 

 
Strategia obejmuje sześć kluczowych obszarów:

  • ograniczenie strategicznych zależności,
  • przyciąganie bezpiecznych inwestycji,
  • rozwój przemysłu obronnego i kosmicznego,
  • wzmocnienie pozycji w technologiach krytycznych,
  • ochronę danych
  • oraz zabezpieczenie infrastruktury krytycznej.

W tym celu UE zamierza wykorzystać zarówno istniejące narzędzia, takie jak kontrola inwestycji zagranicznych (FDI Regulation) czy mechanizmy koordynacji konkurencyjności, jak i przedstawiła plany w zakresie nowych inicjatyw.
 

Nowe inicjatywy – krok w stronę większej odporności

Komisja zapowiada uruchomienie projektu pilotażowego monitorującego start-upy w kluczowych obszarach technologicznych, aby chronić je przed wrogimi przejęciami. Planowane jest również monitorowanie inwestycji portfelowych w sektorach wysokiego ryzyka, przegląd zasad zamówień publicznych w celu wprowadzenia preferencji dla europejskich dostawców oraz rewizja tzw. statusu blokującego UE, aby przeciwdziałać eksterytorialnym sankcjom państw trzecich.

Ważnym elementem jest także zachęcanie firm do ograniczania zależności w obszarze nowych technologii poprzez nadchodzące akty prawne, takie jak Chips Act 2.0, Quantum Act, Cloud and AI Development Act oraz strategia otwartego oprogramowania. Równolegle Komisja uruchomiła inicjatywę RESourceEU, której celem jest zabezpieczenie dostaw surowców krytycznych – od litu po metale ziem rzadkich – oraz dywersyfikacja łańcuchów dostaw we współpracy z państwami o podobnych wartościach.
 

Jakie narzędzia już działają i co się zmienia?

Komunikat podkreśla, że Unia dysponuje szerokim wachlarzem instrumentów wspierających bezpieczeństwo gospodarcze, ale ich wykorzystanie musi być bardziej strategiczne i spójne. Rozporządzenie FDI, obowiązujące od 2020 r., jest obecnie w trakcie rewizji, aby wzmocnić kontrolę inwestycji w całej UE. Strategia dronów 2.0, wdrażana od 2022 r., rozwija regulacje dla dronów i infrastruktury powietrznej, a Europejska strategia kwantowa, przyjęta w 2025 r., przygotowuje grunt pod przyszły Quantum Act. Równolegle realizowana jest strategia dla start-upów i scale-upów, której celem jest tworzenie funduszy wspierających rozwój firm technologicznych, oraz kontynuowana strategia otwartego oprogramowania w ramach agendy cyfrowej UE na lata 2024–2027.

W ramach tych istniejących instrumentów Komisja przewiduje bardziej konsekwentne stosowanie wytycznych dotyczących kontroli inwestycji, tak aby wszystkie państwa członkowskie uwzględniały te same strategiczne aspekty bezpieczeństwa. Jednocześnie zachęca do pełnego wykorzystania możliwości pomocy państwa w celu pobudzenia inwestycji w rozwój krajowego przemysłu tam, gdzie jest to kluczowe dla wzmocnienia odporności gospodarczej.

Nowa doktryna odzwierciedla zmianę paradygmatu – od reaktywnego podejścia do proaktywnego i systematycznego wdrażania narzędzi. UE, jej państwa członkowskie i przedsiębiorstwa będą musiały zaakceptować koszty związane z budowaniem bezpieczeństwa i odporności. To wyraźny sygnał, że bezpieczeństwo gospodarcze staje się priorytetem równorzędnym z wolnym handlem.